Wernisaż wystawy "SILENT ŚWIATŁO"

Informacja prasowa 
 napisz do mnie ‹
moje inne artykuły ‹

Centrum Sztuki Galeria EL zaprasza na wernisaż wystawy „SILENT ŚWIATŁO” Grażyny Smalej i Małgorzaty Lebdy. Otwarcie odbędzie się w czwartek, 1 października 2026 r., o godz. 18:00.

Wieczór rozpocznie spotkanie z artystkami oraz kuratorką wystawy Emilią Orzechowską, które poprowadzi Magdalena Kicińska.

Światło nie jest jedynie tym, co pozwala widzieć. Istnieje niezależnie od tego, czy na nie patrzymy. Dotyka powierzchni, wydobywa kolor, buduje cień, odbija się, rozprasza i znika. Czasem trwa zaledwie kilka minut, a czasem pozostaje w pamięci znacznie dłużej.

„SILENT ŚWIATŁO” to wystawa powstała w relacji malarka–poetka, będąca częścią cyklu kuratorskiego „Czytelny Obraz”, rozwijanego wokół idei równorzędności obrazu i słowa. Grażyna Smalej i Małgorzata Lebda spotykają się wokół światła rozumianego nie jako temat do prostego przedstawienia, lecz jako doświadczenie, pytanie i materia wspólnej pracy.

Na wystawie światło staje się doświadczeniem egzystencjalnym. Jest energią, która budzi, ogrzewa, oślepia i rozświetla, ale jednocześnie przypomina o kruchości widzenia. Staje się także życzeniem dla świata i sposobem odpowiadania na mrok oraz melancholię współczesności.

W malarstwie Grażyny Smalej światło jest przede wszystkim wydarzeniem malarskim. Nie zostaje dodane do obrazu, lecz organizuje jego przestrzeń i wprawia ją w ruch. Artystka poszukuje momentu, w którym kolor zaczyna świecić, a powierzchnia obrazu staje się niemal fizycznie odczuwalna. Obok światła pojawia się również cień – jego nieuchronny odpowiednik i przypomnienie, że nie ma światła bez ciemności.

Małgorzata Lebda odpowiada na obrazy językiem. Jej tekst „O świetle. Na marginesie wystawy SILENT ŚWIATŁO” nie jest komentarzem ani literackim opisem prac. To autonomiczny poetycki esej, będący zarazem zbiorem obserwacji, pytań i refleksji. Światło przechodzi w nim przez ciało, ocean, kolor, literaturę, malarstwo, astronomię i pamięć. Raz jest fizyczną energią, innym razem metaforą lub czymś, czego można niemal dotknąć.

Obraz i tekst pozostają obok siebie, nie stając się wzajemnymi ilustracjami. Żadne z nich nie tłumaczy drugiego. Razem otwierają przestrzeń dla tego, czego nie można do końca nazwać ani zobaczyć.

Grażyna Smalej

Grażyna Smalej (ur. 1976) jest malarką i absolwentką Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie w 2001 r. uzyskała dyplom z wyróżnieniem. W tym samym roku otrzymała Grand Prix Ministra Kultury w Konkursie na Obraz dla Młodych Malarzy im. Mariana Michalika. Była również finalistką Biennale Malarstwa Polskiego Bielska Jesień w 2003 i 2011 r. W 2024 r. została laureatką konkursu Kobiecy Obraz Morza.

Brała udział w licznych wystawach indywidualnych i zbiorowych w Polsce i za granicą, m.in. w wystawie „Continental Shift” w Saatchi Gallery w Londynie w 2014 r. Jej prace znajdują się w kolekcjach muzealnych i prywatnych w Europie, Stanach Zjednoczonych, Australii, Chinach i Japonii.

Artystka jest także aktywistką i członkinią kolektywu Siostry Rzeki, powołanego przez Cecylię Malik i organizującego m.in. działania na rzecz ochrony polskich rzek. W 2021 r. przeprowadziła się z Krakowa do Sopotu, gdzie mieszka i pracuje. W swojej twórczości poszukuje wyrazu dla relacji światła i wody, szczególnie Bałtyku, który stał się jej najbliższym oceanem.

Małgorzata Lebda

Małgorzata Lebda jest poetką, pisarką i ultramaratonką. Za tom „Mer de Glace” otrzymała Nagrodę im. Wisławy Szymborskiej, a za „Dunaj. Chyłe pola” – Nagrodę Fundacji im. Kościelskich.

Jej debiutancka powieść „Łakome” znalazła się w finale Nagrody Literackiej Nike, Literackiej Nagrody Europy Środkowej Angelus oraz Nagrody Conrada. Książka ukazała się w przekładach w siedmiu krajach, a kolejne wydania zagraniczne są w przygotowaniu. Trwają również prace nad jej filmową adaptacją w reżyserii Jagody Szelc.

W 2021 r., w ramach poetycko-aktywistycznego projektu „Czytanie wody”, Lebda przebiegła 1113 km wzdłuż całej Wisły – od źródeł aż po ujście. Obecnie kończy pracę nad kolejną powieścią. Mieszka na wsi z mężem i szesnaściorgiem zwierząt.

Wystawa „SILENT ŚWIATŁO” będzie prezentowana w Centrum Sztuki Galeria EL do 10 stycznia 2027 r.

Wydarzenie jest współfinansowane ze środków Samorządu Województwa Warmińsko-Mazurskiego.

Wystawa: „SILENT ŚWIATŁO”
Miejsce: Centrum Sztuki Galeria EL, ul. Kuśnierska 6, 82-300 Elbląg
Termin: 1.10.2026–10.01.2027
Wernisaż: 1.10.2026, godz. 18:00
Kuratorka: Emilia Orzechowska
Osoby artystyczne: Grażyna Smalej, Małgorzata Lebda
Organizator: Centrum Sztuki Galeria EL
Patronat medialny: Mint Magazine, SZUM, NN6T, Express Elbląg, Truso.TV
Partner: Zielony Gaj
Identyfikacja wizualna: Maciej Bychowski